Điều hòa xe tải chạy khi tắt máy: lợi ích cho tài xế đường dài

Trưa nắng, xe đỗ ở bãi hoặc ven quốc lộ, tài xế muốn chợp mắt một lúc. Cách quen thuộc nhất là nổ máy để chạy điều hòa. Quen tới mức ít ai đặt lại câu hỏi. Nhưng nếu ngồi tính kỹ — dầu đốt trong lúc xe đứng yên, động cơ chạy không tải hàng giờ liền, tiếng ồn và độ rung ngay dưới giường nằm — thì đây là một trong những khoản hao mòn âm thầm nhất của nghề chạy đường dài.

Điều hòa DC dành cho cabin xe tải sinh ra để xử lý đúng chỗ đó: máy lấy điện trực tiếp từ ắc quy, nên chạy được khi động cơ đã tắt. Bài viết này nói rõ nó khác điều hòa nguyên bản của xe ở điểm nào, tài xế được gì khi dùng, và phần nhiều người hay bỏ qua nhất — nguồn điện phải chuẩn bị ra sao.

Điều hòa nguyên bản và điều hòa DC khác nhau ở đâu

Điều hòa theo xe dùng lốc nén kéo bằng dây curoa từ động cơ. Muốn có hơi lạnh thì trục khuỷu phải quay. Xe đứng yên mà cần mát thì bắt buộc nổ máy — và nổ máy ở chế độ không tải, tức là chế độ mà động cơ diesel làm việc kém hiệu quả nhất: sinh công gần như bằng không, nhưng vẫn đốt dầu, vẫn sinh nhiệt, vẫn mài mòn.

Điều hòa DC đi theo hướng khác hẳn. Toàn bộ cụm máy — máy nén, quạt dàn nóng, quạt dàn lạnh — đều chạy bằng điện một chiều 12V hoặc 24V lấy từ hệ ắc quy sẵn có của xe. Động cơ tắt, chìa khóa rút, máy vẫn làm việc bình thường. Đây là khác biệt về nguyên lý, không phải một tùy chọn lắp thêm cho vui.

Tắt máy vẫn mát — tài xế được gì

Không phải đốt dầu để làm mát khi xe đứng yên

Đây là lợi ích dễ thấy nhất. Thông số dòng VOLTIC PRO ghi nhận mức tiết kiệm nhiên liệu 31%. Mức tiết kiệm thực tế còn phụ thuộc tuyến chạy và thói quen dừng đỗ của từng xe, nên chúng tôi không quy đổi ra lít hay ra tiền. Nhưng với xe đường dài phải nghỉ nhiều chặng trong ngày, phần dầu không phải đốt khi đỗ là khoản lặp lại đều đặn suốt vòng đời chiếc xe.

Giảm thời gian động cơ chạy không tải

Chạy không tải kéo dài là điều kiện làm việc mà không động cơ diesel nào ưa: nhiệt độ buồng đốt thấp, nhiên liệu cháy không triệt để, dễ sinh muội bám kim phun và đường xả, dầu bôi trơn xuống cấp nhanh hơn. Cắt được phần lớn số giờ nổ máy khi đỗ đồng nghĩa với việc động cơ chỉ làm việc ở chế độ nó được thiết kế để làm — lúc xe thực sự chạy.

Giấc ngủ của tài xế

Đây là phần khó quy ra con số nhưng lại quan trọng nhất. Ngủ trong cabin có động cơ nổ dưới sàn là ngủ chung với tiếng ồn, độ rung và hơi nóng hắt lên từ khoang máy. Tắt máy mà vẫn có gió lạnh thổi đều thì giấc nghỉ giữa chặng mới ra giấc nghỉ. Tài xế tỉnh táo khi vào ca sau là thứ không có thiết bị nào thay thế được.

Yên tĩnh hơn cho chính mình và cho xung quanh

Đỗ qua đêm ở bến bãi, trạm dừng nghỉ hay khu dân cư mà để máy nổ suốt đêm thì phiền cả người trong cabin lẫn xe bên cạnh. Điều hòa DC khi chạy chỉ có tiếng quạt và máy nén — êm hơn hẳn so với để động cơ nổ suốt đêm, nên chuyện dừng nghỉ trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều cho cả người trong cabin lẫn xe bên cạnh.

Đỡ một phần chi phí bảo dưỡng theo giờ máy

Nhiều lịch bảo dưỡng tính theo giờ hoạt động của động cơ chứ không chỉ theo số km. Giờ nổ máy khi đỗ vẫn được đếm đủ, dù xe không đi được mét nào. Bớt được phần giờ đó là bớt được số lần thay dầu, thay lọc trong cùng một quãng đường vận doanh.

Nguồn điện — phần quyết định máy có chạy tốt khi tắt máy hay không

Đã dùng điện ắc quy thì phải nhìn vào dòng tiêu thụ trước tiên. Dưới đây là số liệu của các dòng máy VOLTIC:

Dòng máy	Điện áp	Dòng điện	Công suất tiêu thụ
VOLTIC PRO	DC 12V / 24V	45–55A (bản 12V) · 22–30A (bản 24V)	—
VOLTIC ECO	DC 12V / 24V	25–47A	1.800W

Nhìn riêng dòng PRO là thấy ngay một điều rất đáng lưu ý: cùng một cỗ máy, đấu ở bản 24V thì dòng chỉ còn khoảng một nửa so với bản 12V. Dòng nhỏ hơn nghĩa là dây dẫn ít nóng hơn, sụt áp trên đường dây ít hơn, các mối nối chịu tải nhẹ hơn. Xe hệ 24V vì vậy thường thuận lợi hơn khi lắp điều hòa DC.

Vài nguyên tắc nên bám khi đấu nguồn:

• Lấy nguồn trực tiếp từ cọc ắc quy, không câu ké vào mạch phụ tải sẵn có của xe.
• Dây phải đủ tiết diện cho dòng làm việc. Dây nhỏ thì máy vẫn chạy lúc đầu nhưng sụt áp lúc tải nặng, và đây là nguyên nhân phổ biến nhất của các lỗi liên quan điện áp.
• Cọc và đầu cốt phải siết chặt, sạch, không ô-xy hóa. Một mối nối lỏng đủ để cả hệ thống báo lỗi.
• Có cầu chì hoặc aptomat đúng dòng trên đường cấp nguồn.
• Ắc quy phải còn tốt và được sạc lại đầy đủ khi xe chạy. Ắc quy chai là nguồn cơn của gần như mọi trục trặc về sau.

Bộ điều khiển của máy có sẵn các cảnh báo về nguồn, rất đáng nhớ để tự khoanh vùng khi có sự cố:

Mã báo	Ý nghĩa	Hướng kiểm tra
LU	Điện áp thấp	Kiểm tra ắc quy và đường dây cấp nguồn
E04	Bảo vệ thấp áp	Kiểm tra đường dây cấp nguồn, không để bộ điều khiển chạy khi điện áp thấp
E06	Bảo vệ quá áp	Kiểm tra mạch cấp nguồn, không để chạy khi điện áp quá cao

Nói cách khác: máy không tự dừng vô cớ. Khi nó báo LU hay E04, gần như chắc chắn vấn đề nằm ở nguồn — ắc quy, dây dẫn hoặc mối nối — chứ không phải ở cụm lạnh.

Chọn dòng nào cho xe của mình

Dòng máy	Kiểu lắp	Công suất làm lạnh	Lưu lượng gió	Phù hợp với
VOLTIC PRO	Trên nóc cabin, 2 quạt	2.400W	380 m³/h	Xe container, đầu kéo, xe tải chuyên dụng, xe công trình
VOLTIC PLUS	Dàn nóng và dàn lạnh tách rời, lắp linh hoạt	2.400 – 2.600W	400 m³/h	Xe không lắp được trên nóc, cần bố trí linh hoạt
VOLTIC ECO	Trên nóc cabin, 1 quạt, dàn lạnh đồng	2.000W	320 m³/h	Xe tải nhẹ và trung tải

Cả ba dòng đều dùng điện DC 12V/24V và đều chạy được khi xe đã tắt máy. Điểm khác nhau chủ yếu là công suất, lưu lượng gió và vị trí lắp đặt. Xe có kết cấu nóc cabin không cho phép đặt cụm máy phía trên thì VOLTIC PLUS với dàn nóng, dàn lạnh tách rời là hướng xử lý gọn nhất.

Về lắp đặt và bảo hành

VOLTIC VIETNAM là nhà sản xuất trực tiếp, có xưởng tại Việt Nam và nhận làm hàng OEM. Việc lắp lên xe do gara, xưởng dịch vụ thực hiện; chúng tôi cung cấp máy, tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn đấu nối và hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình lắp. Sản phẩm được bảo hành 2 năm, xử lý bảo hành ngay trong nước nên không phải chờ đợi như hàng nhập trôi nổi.

Nếu bạn đang cân nhắc lắp điều hòa DC cho một xe hoặc cả đội xe, cứ gọi để trao đổi kỹ về hệ điện của xe và chọn dòng máy cho phù hợp trước khi quyết định. Hotline và Zalo: 0971 81 31 91. Email: info@volticvietnam.com. Gara và đại lý phụ tùng muốn nhận báo giá theo số lượng cũng liên hệ qua cùng số trên.